Lezing door Maurice Hermans

Modernisme in Parkstad

dinsdag 11 december 2018

De tweede lezing in het kader van Modernisme in Parkstad kwam van Maurice Hermans. Hermans vindt krimp niet minder. “Krimp wil niet zeggen dat er geen economische groei is. Of dat een stad als Heerlen niet interessant is. Nee, krimp is anders en daarom moeten we kleiner groeien.” De vraag is vervolgens hoe een stad kleiner groeit? Dat antwoord geeft Maurice in De Antistad: gids en pionier voor terugbouw. Bouwen voor minder mensen en de omgang met een overschot aan ruimte en voorzieningen.


Over de agenda Antistad
Tijdens het Festival van de Toekomst in september 2017 introduceerde Hermans de Agenda Antistad: een agenda voor de ontgroeiende stad. Centraal hierin staat niet het verlies, maar een optimistisch verlangen naar een kleinere, fittere en gelukkigere stad. Maurice: “Met de menselijke maat, zachte planning, slimme sloop en verbouw en aandacht voor stedelijke cultuur. Plus een op coöperatieve leest geschoeide aanpak van de noodzakelijke energietransitie, als pijlers voor stedelijke ontwikkeling.” Om te onderzoeken hoe een stad kleiner groeit vraag Agenda Antistad om systematische en gestructureerde experimenten. Hierbij is het endogene potentieel van een gebied- dat wat aanwezig is – het uitgangspunt. 


Omarm de lelijkheid
Hij ziet een actieve rol weggelegd voor overheid, marktpartijen en burgers. Tijdens de sloopperiode - ten tijde van Hub Savelsbergh - gaven de belangen van de markt te veel de doorslag. Gebouwen met cultuurhistorische waarde maakten plaats voor bedrijventerreinen en nieuwbouwprojecten. Maurice noemt als voorbeeld de Van Iterson-toren in Brunssum en het Toetergebouw aan de Akerstraat in Heerlen. Beeldbepalende gebouwen die plaatsmaakten voor moderne lelijkheid. Toch roept hij zijn publiek op om ook die lelijkheid van Heerlen te omarmen. “Het is nu eenmaal onlosmakelijk verbonden met Heerlen. Verval en lelijkheid kan ook mooi zijn, heeft ook zijn charmes. Kijk naar het aantal rondleidingen door onze stad. Er is een stijgende interesse naar onze stad, ook vanuit de Randstad.”   

Kijk vooruit, maar koester je verleden 
Maurice kijkt dus graag vooruit, maar koestert daarbij ook het oude. “Laten we lering trekken uit ons verleden. En het verhaal over Heerlen blijven vertellen, zodat de nieuwe generatie weet waar ze vandaan komt en begrijpt waarom onze stad is zoals het nu is.” Zo hoorde hij zelf altijd verhalen over de mijntijd, maar niemand sprak over de post-mijntijd. Maurice: “Ik wist dat het eens zo rijke Heerlen was verworden tot heroïnestad. Maar waarom? Dat kon niemand me uitleggen. Aanleiding voor mij om zelf op onderzoek uit te gaan.” 

Over Maurice Hermans
Maurice woont en werkt in Heerlen, Hij is verbonden aan Neimed waar hij zich onderzoeksmatig bezighoudt met steden zonder groei. Hij schreef het boek ‘De Antistad’ waarvoor hij naar de Amerikaanse Rustbelt en voormalig Oost-Duitsland reisde. Hij ontdekte daar datsteden als Detroit (VS), Wolverhampton (GB), Herne (GER), Genk (BE) en Scranton (VS) elk hun eigen verhaal vertellen, maar net als Heerlen worstelen met eenzelfde problematiek: de dramatische gevolgen van economische neergang en demografische krimp.

Derde en laatste lezing
Op donderdag 13 december volgt deel 3 uit de serie lezingen. Met spreker prof. ir. Wim van den Bergh die het gaat hebben over ‘behoud, renovatie en hergebruik’. De aanvang is wederom 12.00 uur in het Royal Theater in Heerlen, met aansluitend een rondleiding door het Mgr Schrijnenhuis (voormalige retraitehuis) aan de Oliemolenstraat 60 in Heerlen. 

Foto's door Klaus Tummers Fotografie